SEBI ने डेमॅट 2.0 अंतर्गत टोकनाइज्ड कॉर्पोरेट बॉंड पायलट सुरू केला
भारतीय प्रतिभूती आणि विनिमय मंडळाने कॉर्पोरेट बॉंडच्या टोकनायझेशनसाठी पायलट प्रकल्प सुरू केला आहे, ज्याचा उद्देश बाजाराची कार्यक्षमता आणि सुरक्षा वाढवणे आहे.
SEBI चा टोकनाइज्ड कॉर्पोरेट बॉंड पायलट 10 सप्टेंबर रोजी सुरू झाला.
तीन जारीकर्त्यांनी या पायलटमध्ये भाग घेतला आहे, जो प्रमुख वित्तीय संस्थांनी समर्थित आहे.
ही योजना प्रगत तंत्रज्ञानाचा वापर करून प्रतिभूती, निपटान आणि सेवा एकत्रित करण्याचा प्रयत्न करते.
भारतीय प्रतिभूती आणि विनिमय मंडळ (SEBI) ने 10 सप्टेंबर रोजी डेमॅट 2.0 उपक्रमांतर्गत कॉर्पोरेट बॉंडच्या टोकनायझेशनसाठी एक पायलट प्रकल्प सुरू केला आहे. हा प्रकल्प वित्तीय तंत्रज्ञानाच्या क्षेत्रात एक महत्त्वाची प्रगती दर्शवित, प्रतिभूती बाजारासाठी एक अधिक एकत्रित आणि प्रोग्रामेबल संरचना तयार करण्याचा उद्देश ठेवतो.
ग्लोबल फिनटेक फेस्ट 2026 दरम्यान, SEBI चे अध्यक्ष तुहीन कांत पांडे यांनी सांगितले की, तीन जारीकर्त्यांनी या पायलटच्या अंतर्गत टोकनाइज्ड कॉर्पोरेट बॉंड जारी करणे सुरू केले आहे. CDSL आणि NSDL सारख्या प्रमुख डिपॉझिटरीच्या सहकार्याने ही योजना राबवली जात आहे आणि BSE, MSEI आणि NSE सारख्या स्टॉक एक्सचेंजेस, विविध बँका, जारीकर्ते, गुंतवणूकदार आणि नियामक संस्थांनी याला समर्थन दिले आहे.
हा पायलट प्रकल्प वितरित लेजर तंत्रज्ञान (DLT) चा उपयोग करून लेनदेनाची सुरक्षा आणि निपटान प्रक्रियांचे सुधारणा करण्याचा प्रयत्न करतो. जलद निपटान आणि संपत्ती सेवांच्या काही भागांचे स्वयंचलन करण्याची क्षमता यामुळे एक अधिक कार्यक्षम बाजार वातावरण निर्माण करण्याचा उद्देश आहे. पांडे यांनी या प्रकल्पाच्या व्यापक महत्त्वावर जोर देत सांगितले की, त्याचा उद्देश एक असे बाजार आर्किटेक्चर तयार करणे आहे जिथे प्रतिभूती, निपटान आणि सेवा अधिक सहजपणे एकत्रित होतील.
जागतिक वित्तीय बाजार DLT आणि टोकनायझेशनचा वापर वाढवत असताना, SEBI चा हा पायलट एक वाढत्या प्रवाहाचे प्रतिनिधित्व करतो जो व्यापार आणि निपटान प्रक्रियांमध्ये सुधारणा करण्याच्या दिशेने आहे. पांडे यांनी सांगितले की, तंत्रज्ञानाने भारताच्या प्रतिभूती बाजाराच्या वाढीत महत्त्वाची भूमिका बजावली आहे, परंतु यामुळे नवीन धोके देखील निर्माण होतात. त्यांनी बाजाराच्या विकासासोबत उभरत्या धोका ओळखण्यासाठी मजबूत संरचनेची आवश्यकता यावर जोर दिला.
SEBI पुढील काळात सुपरवायझरी टेक्नॉलॉजी (SupTech) च्या उपयोगातून आपल्या नियामक पर्यवेक्षणाला सुधारण्याचा प्रयत्न करणार आहे. हा दृष्टिकोन डेटा विश्लेषण आणि कृत्रिम बुद्धिमत्तेचा वापर करून पारंपरिक पद्धतींनी चुकवलेले नमुने आणि धोके ओळखण्यावर केंद्रित असेल. पांडे यांनी नवाचार आणि धोका व्यवस्थापन यामध्ये संतुलन साधण्याच्या महत्त्वावर जोर दिला, विशेषतः जेव्हा क्वांटम संगणक आणि कृत्रिम बुद्धिमत्ता सारख्या प्रगत तंत्रज्ञानांचा वित्तीय बाजारांमध्ये अधिक प्रभाव पडतो.
